| Naam |
Stichting Winterhulp Nederland
|
| naam, varianten |
WHN
W.H.N.
|
| periode van bestaan |
1940
-
1945
|
| organisatie en inrichting |
Winterhulp was de, overigens mislukte, armenzorg volgens
nationaal-socialistisch model
de organisatie werd opgericht op 22
oktober 1940 door rijkscommissaris Seyss-Inquart
deze wilde naar Duits
voorbeeld een “Volkswohlfahrt”
vooruitlopend op de
oprichting van dat laatste, de Nederlandse Volksdienst genaamd, werd de
Stichting Winterhulp opgericht
het bestuur bestond uit een
directeur-generaal die alleen aan de rijkscommissaris verantwoording
schuldig was
een financiële commissie hield toezicht op het
beheer van de geldmiddelen en met name op de besteding daarvan
verder
was er een “Ereraad” die de directeur adviseerde en
bijstond
directeur, leden van de commissie en ereraad werden
aangewezen en ontslagen door de rijkscommissaris
voorzitter van de
financiële commissie was Rost van Tonningen
in 1943 werd de
financiële commissie opgeheven en haar taak overgenomen door de
Algemene Rekenkamer
Winterhulp maakte vanaf 1941 onderdeel uit van de
Nederlandse Volksdienst
de inkomsten van Winterhulp bestonden uit: collecten, loterijen, een
uitkering van in principe 5% uit de winst van bedrijven en een
inhouding van 1% op de lonen en salarissen
iedere provincie had een bureau en daarnaast waren er bureaus in de
grote steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag
er was ook sprake van
“kringen” onder meer in de Gelderse Vallei en van lokale
“afdelingen” onder andere in Maassluis
het
hoofdkantoor had een afdelingsstructuur: de plaatsingslijst maakt
melding van afdelingen voor: propaganda en voorlichting, organisatie,
statistiek, inkoop en financiën
in de loop van 1944 raakte Winterhulp gedesorganiseerd en na Dolle
Dinsdag zakte de organisatie ineen
directeur-generaal waren:
Carel Piek (1940-1 juni 1942) en
F.W. van Vlooten (1 juni 1942-1945)
de burgemeesters waren plaatselijk hoofd van Winterhulp
men werkte
met gegevens afkomstig van de gemeenten.
|
| taak, activiteiten |
volgens art. 2 van het oprichtingsdecreet was de doelstelling:
?Het is de taak der Stichting om de in het bezette
Nederlandsche gebied levende behoeftige Nederlandsche staatsburgers
zonder aanzien des persoons hulp en ondersteuning te
verschaffen.?;
de steun bestond uit waardebonnen en goederen als levensmiddelen,
kleding etc.
aanvankelijk kregen Joden ook steun (De Jong, Koninkrijk,
dl. VI, 494).
|
| voorloper |
geen
|
| opvolger |
geen
|
| literatuur (NCC) |
Voorlichtingsblad van de Winterhulp Nederland en van den
Nederlandschen Volksdienst
1 (1941) - 3 (1944)
Helpt elkander. Winterhulp Nederland
[Z.pl.], [ca. 194X]
Wassenaar, A.W.
Het optreden van Winterhulp Nederland in de gemeente Gouda
1940-1945
[Z.pl.], 1987. 70 p.
[doctoraalscriptie geschiedenis, Universiteit Leiden]
Redactie
“Stichting “Winterhulp Nederland””, in:
Tijdschrift voor Armwezen, Maatschappelijke Hulp en
Kinderbescherming
, 19 (1940), p. 287-289
[tekst van het oprichtingsbesluit en van de oproep van het
Erecomité]
+
p. 299-300
[tekst van een oproep van het Erecomité]
over Winterhulp
Jong, L. de
Het koninkrijk der Nederlanden tijdens de Tweede
Wereldoorlog
onder meer: delen IV, p. 681-686, V, p. 424-425, VI, p. 489-497
en XII, p. 620
|
| typering |
|
| zuil |
|
| doelgroepen |
|
| periode archief |
1940
-
1945
|
| vindplaats |
a) gedeelte op het Nationaal Archief, Den Haag
b) op het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam
bevindt zich een gecombineerd archief van Winterhulp en de Nederlandse
Volksdienst
zie voor dit deel het format van de Nederlandse
Volksdienst
|
| openbaarheid |
a) raadpleging alleen na toestemming van de directeur van het
Nationaal Archief
gegevens over nog levende personen mogen niet in de
openbaarheid worden gebracht
b) op dit archief is de bij het NIOD gebruikelijke regeling van
toepassing
personen die een archief willen raadplegen dienen vooraf
een verklaring te ondertekenen
|
| omvang; inventarisnummers |
a) 8,25 meter
b) 4,60 meter (samen met Ned. Volksdienst)
|
| informatiedrager |
a) en b) papier
|
| vernietigd |
a) onbekend
tijdens het maken van de plaatsingslijst is er niets
vernietigd
b) onbekend
|
| toegang(en) |
a) plaatsingslijst zonder inleiding (1974)
b) zie format Ned. Volksdienst
|
| kenmerk toegang |
a) 2.19.070.02
b) zie format Ned. Volksdienst
|
| indices op toegang |
a) geen
b) zie format Ned. Volksdienst
|
| originele archivalia van archiefvormer in andere archieven |
a) onbekend
b) zie format Ned. Volksdienst.
|
| originele archivalia van andere archiefvormers in dit archief; gedeponeerde archieven |
a) onbekend
b) zie format Ned. Volksdienst
|
| opmerkingen |
a) het is mogelijk dat de archieven van Winterhulp en van de
Nederlandse Volksdienst met elkaar vermengd zijn
zie derhalve beide
archieven
b) zie format Ned. Volksdienst
|
| structuur archief |
de oorspronkelijke structuur is onbekend
|
| structuur toegang |
de stukken zijn volstrekt willekeurig in de dozen gedaan
er is geen
spoor van enige ordening
|
| bijlagen bij de toegang |
geen
|
| statistische gegevens |
enkele dossiers gaan over statistiek
|
| inhoud overig |
a)
gedeelte Nationaal Archief
wegens het ontbreken van enige structuur in het archief volgt, zoals
ook bij de Nederlandse Volksdienst, alleen een beschrijving van de
soorten stukken die in dit archief zijn aangetroffen:
provinciale en stedelijke bureaus
collecten
verzoeken voor bijstand
propaganda
schenkingen en giften
krantenknipsels (ongeordend)
rapporten over buurtschappen
“stukken van de leider”
loterijen
voorlichting
rapporten over gemeenten en provincies
z.g. “dagmappen”
in het archief bevinden zich geen periodieke verslagen (meer)
wel
de volgende financiële overzichten en verslagen:
jaarverslag afdeling financiën 1942-1944 (doos 26-dossier
1)
overzicht collecten en giften, 1941-1942 (doos 30-dossier 7)
balansen, 1944 (doos 37-dossier 4)
overzicht uitgaven, 1940-1941 (doos 59-dossier 1)
overzicht opbrengst collecten, 1941-1943 (doos 18-dossier 5 en
7).
|
| verwijzingen naar wetten, maatregelen en/of de uitvoering daarvan |
Verordening van de Rijkscommissaris van 23 augustus 1940
(Verordeningenblad 1940/109)
(betreft verbod op openbare inzamelingen zonder vergunning)
“Decreet van de Rijkscommissaris voor het bezette
Nederlandsche gebied, houdende oprichting van de Stichting
“Winterhulp Nederland” van 22 oktober 1940”
(Verordeningenblad 1940/186)
wijziging en aanvulling: 1943/76
in het Verordeningenblad bevinden zich verder geen decreten en
besluiten over de interne organisatie van Winterhulp.
|
| verwijzing naar andere archiefvormers |
|
| geografische verwijzingen |
Nederland
|
| internationaal |
Duitsland
|
| opmerkingen |
geen
|
